Responsive Menu
Add more content here...

CHAPTER 2 — नित्यं पिबामः सुभाषितरसम्

पाठान्तर्गत-संवादाः Q1. ‘अयोग्यः पुरुषो नास्ति योजकस्तत्र दुर्लभः‘ इत्यस्य कः भावः? “No person is unfit, only a connector is rare” — what does this mean? A: अस्मिन् जगति कोऽपि अयोग्यः नास्ति। सर्वे योग्याः सन्ति परन्तु प्रेरकस्य मार्गदर्शकस्य च अभावः अस्ति। No one is unfit; everyone is capable, but there’s a lack of one who inspires and … Read more

CHAPTER 1 — वन्दे भारतमातरम्

पाठान्तर्गत-संवादाः Q1. ‘वन्दे मातरम्‘ इति गीतस्य अस्य कः भावः? What is the meaning of the song “Vande Mataram”? A: वन्दे मातरम् इत्यस्य अर्थः अस्ति यत् ‘अहं मातुः वन्दनं करोमि’ इति। “Vande Mataram” means “I bow to the mother.” Q2. इदं गीतं कः लिखितवान्? Who wrote this song? A: महान् देशभक्तः बङ्किमचन्द्रः चट्टोपाध्यायः १८८२ तमे वर्षे … Read more

वर्षा-बहार

मेरी समझ से (पृष्ठ 85) प्रश्न (क): नीचे दिए गए प्रश्नों का सटीक उत्तर कौन-सा है? उसके सामने तारा (★) बनाइए। प्रश्न (1): इस कविता में वर्षा ऋतु का कौन-सा भाव मुख्य रूप से उभर कर आता है? दुख और निराशा आनंद और प्रसन्नता भय और चिंता क्रोध और विरोध उत्तर: आनंद और प्रसन्नता (★) … Read more

Chap 6 – गिरिधर कविराय की कुंडलिया

मेरी समझ से (पृष्ठ 74-75) (क) पाठ के आधार पर नीचे दिए गए प्रश्नों का सही उत्तर कौन-सा है? उसके सामने तारा (★) बनाइए। प्रश्न 1: “बिना बिचारे” काम करने के क्या परिणाम होते हैं? दूसरों से प्रशंसा मिलती है। मन में शांति बनी रहती है। अपना काम बिगड़ जाता है। खान-पान सम्मान मिलता है। … Read more

Chapter 10: Dashamah Kah? (Who is the Tenth?).

१. कोष्ठकात् समीचीनम् उत्तरं चित्वा लिखन्तु (Choose the correct answer from the brackets and write) (क) कति बालकाः स्नातुं गताः? (How many boys went to bathe?) उत्तर: दश (Ten) (ख) कतमः बालकः नद्यां मग्नः इति निश्चयम् अकुर्वन्? (Which boy did they decide had drowned in the river?) उत्तर: दशमः (The tenth) (ग) दशमः कः आसीत्? … Read more

Chapter 6: The Age of Reorganisation

In-Text Questions and Activities Page 1 (The Big Questions)1. Why is the period that followed the Maurya empire sometimes called the ‘Age of Reorganisation’? Ans: This period is called the ‘Age of Reorganisation’ because after the large Maurya empire broke up, the existing regions were reorganised into many new, smaller kingdoms. These new kingdoms were … Read more

Chap 7 : वर्षा बहार

मेरी समझ से (क) नीचे दिए गए प्रश्नों का सटीक उत्तर कौन-सा है? उसके सामने तारा (★) बनाइए। (1) इस कविता में वर्षा ऋतु का कौन-सा भाव मुख्य रूप से उभर कर आता है? दुख और निराशा ★ आनंद और प्रसन्नता भय और चिंता क्रोध और विरोध (2) “नभ में छटा अनूठी” और “घनघोर छा … Read more